Afrikaanse vrouwen met hiv gesteriliseerd zonder medeweten

Papieren ondertekenen
Geschokt zocht de 30-jarige Nendongo naar aanwijzingen waarom. Omdat ze nauwelijks Engels spreekt of leest, kon ze op het doktersbriefje alleen de woorden 'stop' en 'closed' uitmaken.  Later ontdekte ze de verschrikkelijke waarheid: dat het de gebruikelijke termen waren voor 'sterilisatie' in Namibië.
Ineens herinnerde ze dat de staf haar had opgedragen enkele papieren te tekenen en niemand had uitgelegd wat erin stond. "Het was een grote schok. Ik had nog een zusje gewold voor mijn 3 zonen en nu kan dat niet meer", zei ze geëmotioneerd.

Niet de enige
Nendongo wist het niet, maar ze was niet de enige, misschien zijn er wel honderden Afrikaanse vrouwen gesteriliseerd in de afgelopen jaren zonder dat ze het zelf wisten of toestemming hebben gegeven, omdat ze hiv-positief waren. In Namibië zijn er minstens 20 gevallen gedocumenteerd, sommige zo recent als 6 maanden. Vegelijkbare gevallen zijn er waarschijnlijk in Zambia, Zuid-Afrika en Congo.

Stigmatisering
Vrouwengroepen zeggen dat verplichte sterilisatie van hiv-positieve vrouwen voorbeelden zijn van de voortdurende stigmatisering en discriminatie van Afrikaanse vrouwen met hiv. Overheden en regeringen zien hiv-positieve vrouwen als onverantwoordelijk en een gevaar voor de maatschappij die ingeperkt moeten worden en soms zelfs bestraft.

Strafbaar
Ondanks nieuwe medicijnen waardoor ze een normaal leven kunnen leiden en ze gezonde kinderen kunnen baren, wordt hen verteld niet zwanger te worden. Twee landen - Sierra Leone en Tanzania -  hebben zelfs wetten aangenomen die moeder-kindoverdracht van hiv strafbaar stellen.  

Vernederd
Sterilisatie is bijzonder traumatisch voor vrouwen in ruraal Afrika, want ze worden vernederd en uitgestoten als ze geen kinderen kunnen krijgen. Soms worden ze zelfs bestempeld als heks.
Toen Nendongo haar vriend vertelde dat ze geen kinderen meer kon krijgen, verliet hij haar prompt. Ze zegt: "ik heb nu drie kinderen maar geen man. Als je een man wilt in Afrika moet je in staat zijn hem een kind te schenken."

Rechtzaken
Er zijn rechtzaken aangespannen door de 20 Namibische vrouwen van wie de sterilisatie het meest gedocumenteerd is. Nendongo is er een van. "Ik houd de regering aansprakelijk voor wat me is aangedaan", zegt ze, "die heeft mijn toekomst geruïneerd."

Geheime afspraken
Actiegroep "International Community of Women living with HIV/AIDS" (IWC) steunt de rechtzaken die zijn aangespannen. Onderzoekers van de ICW beweren dat de sterilisaties het resultaat zijn van geheime afspraken en richtlijnen van de regering, die naar de ziekenhuizen zijn gestuurd.

Antwoord
De regering brengt er tegenin -in antwoord op de rechtzaken - dat de vrouwen waren geïnformeerd over de operaties en hun toestemming hebben gegeven door de papieren te ondertekenen. Maar de vrouwen zeggen nooit op de hoogte te zijn gebracht van de aard van de ingreep. En vaak kregen ze de papieren onder hun neus onder invloed van drugs bij de bevalling/keizersnede. Sommige vrouwen beweren zelfs onder druk te zijn gezet voor hulp tijdens de bevalling.