Als baby met hiv-geïnfecteerde jongeren en seks

Beter van niet
In Oeganda wonen - volgens de officiële cijfers - zesduizend jongeren die sinds hun geboorte besmet zijn met hiv. De oudste van hen in inmiddels 25 jaar. Deze jongeren willen zo gewoon mogelijk leven en net als hun vrienden uitgaan, relaties aanknopen, vrijen en kinderen krijgen. Ze krijgen maar vaak genoeg te horen dat ze maar beter niet aan seks en relaties moeten beginnen. Laat staan, aan het denken aan kinderen krijgen. Het gevolg is vaak dat ze zich waardeloos voelen, dat ze bang zijn voor hun eigen lijf en ook voor seks. Ze zijn bang openlijk te vertellen dat ze hiv hebben. Ze zijn bang dat dit ontdekt wordt en ook om anderen te besmetten.

Behoefte aan voorlichting
MYBODY deed een behoeftepeiling onder een deel van deze tieners en het blijkt dat hun behoefte aan eerlijke, openhartige seksuele voorlichting groot is.

• Ruim een vijfde van deze jongeren heeft een relatie. 62% van hen heeft niet aan de partner verteld dat ze seropositief zijn en 67% weet niet of hun partner misschien ook hiv heeft.
• Een derde van de jongeren heeft seks gehad en van hen gebruikte 57% condooms om zwangerschap te voorkomen. Maar 30% zei condooms te gebruiken om herinfectie of hiv-besmetting te voorkomen. 
• 86% van de nu nog kinderloze jongeren heeft een kinderwens.

Waardeloos
MYBODY-medewerker Jo Reinders vertelt: “De jongeren zien er gewoon uit, het zijn leuke, energieke jongeren. Hun probleem is vooral om geaccepteerd te worden, zichzelf te accepteren en te leven met hiv. Ze zijn vaak bang voor hun lijf en daardoor ook voor seks. Vooral de meisjes vinden zichzelf niets waard. Vaak wordt benadrukt maar geen kinderen te krijgen en niet aan trouwen te denken. Dat is voor Oegandese meisjes (en Afrikaanse in het algemeen) net zoiets als zeggen dat ze nergens voor dienen! Dat was erg aangrijpend om te zien.

Wel en niet doen
Tijdens de workshops werd veel gepraat. We gaan geen onderwerp uit de weg: ‘Moet je dat leuke meisje of jongen meteen vertellen dat je hiv hebt, terwijl je weet dat ze je dan meteen links laten liggen?’ Het was goed te merken dat ze erg blij waren met alle eerlijke informatie. We vertellen recht-toe-recht-aan wat ze wel kunnen doen op het gebied van seks en wat beter niet.

Aangepast lespakket
Samen met projectpartner Schoolnet Uganda ontwikkelde MYBODY eerder een cd-rom over seksuele vorming voor jongeren in Oeganda - ‘The World Starts With Me’. Verschillende scholen in het land gebruiken het. In 2008 wordt dit lespakket aangepast aan de behoeften van deze bijzondere doelgroep.

Hoop 
Jo: “Het is moeilijk voor ze zichzelf de moeite waard te vinden. We gaan een goed programma voor ze ontwikkelen en zeker ook de counselors goed trainen in het onbevooroordeeld praten over seks. Dan kunnen we deze jongeren weer een beetje hoop geven.”

Projectpartners

• The AIDS Support Organisation (TASO),
• Population Council (kantoor Kenya),
• Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT),
• Mildmay Centre

--------------------------------------------------------------------------------------

Resultaten 2009
Counsellors van de 11 TASO-centra in heel Oeganda en jongeren die met hiv zijn geboren hebben in 2009 alle lessen becommentarieerd van WSWM voor middelbare scholen. De groep besloot 4 extra lessen toe te voegen: positief leven; vechten tegen en omgaan met stigmatisering; counselling en ‘jong positieve’ relaties; en drugsverslaving.
Ook is in 2009 een begin gemaakt met de nieuwe vormgeving voor deze WSWM+ (waarbij + staat voor hiv-positief ).

Lessen 2009
Een belangrijke les voor 2009 is dat de TASO counsellors zich hebben gerealiseerd dat jongeren die hiv hebben (waaronder degenen die met hiv zijn geboren) niet alleen wensen en dromen hebben op het gebied van seksualiteit en het krijgen van kinderen, maar vooral ook dat ze recht hebben op een gezond seksueel leven, net als elk ander individu. De rol van de counsellor is de jongere te begeleiden en niet voor te schrijven of seksuele
activiteit of het krijgen van kinderen af te raden.
Voor de jongeren die met hiv zijn geboren was het van grote betekenis voor vol te worden aangezien en zichzelf ook zo te kunnen zien.

Plannen 2010
In 2010 zullen de bestaande WSWM-lessen verder aangepast worden en zullen de nieuwe lessen gemaakt worden, waarna het nieuw vormgegeven pakket zal worden getest op 11 centra van TASO.