Weerbaarheid tegen seksueel geweld

locatie: Zuid-Afrika

Seksueel geweld is wijdverspreid in Zuid-Afrika en vormt een grote bedreiging voor de positie van vrouwen en meisjes. Een op de drie vrouwen heeft haar eerste seksuele ervaring onvrijwillig. Naast de lichamelijke en geestelijke problemen die hierdoor ontstaan, lopen deze vrouwen ook nog eens grote kans besmet te worden met hiv.

MYBODY werkt samen met Mosaic, een organisatie die opkomt voor de veiligheid en gezondheid van vrouwen in de Townships (sloppenwijken) van Kaapstad. Vrijwilligers van Mosaic geven voorlichting over hiv/aids in de wachtkamer van ziekenhuizen waar mensen vaak uren moeten wachten voordat ze geholpen worden. Ze proberen bovendien duidelijk te maken dat geweld en misbruik onacceptabel zijn.

Vrouwen die meer informatie of hulp nodig hebben, worden opgevangen en eventueel doorverwezen. Bijvoorbeeld naar het “Women’s Wellness Centre”. In deze gratis gemeenschapskliniek kunnen ze terecht voor advies en medische verzorging en kunnen ze trainingen volgen om voor zichzelf weer een toekomst op te bouwen.

Ook ondersteunt Mosaic vrouwen bij een eventuele gang naar de rechtbank met juridische adviezen en begeleiding. Zo ontwikkelde Mosaic een brochure voor het aanvragen van een straatverbod (Protection Order). Het aanvragen van zo'n straatverbod is een ingewikkelde juridische procedure. Aan de hand van de brochure worden alle stappen zorgvuldig gevolgd die noodzakelijk zijn voor het kunnen aanvragen van een straatverbod.

Artikel over Mosaic (2004)
Klik op de foto in de linkerkolom om het bezoek van Kathalijne Buitenweg aan Mosaic op video te zien. (2008)

Resultaten 2009
Toenemende professionalisering van Mosaic door versterking van het monitoring- en evaluatiesysteem heeft in 2009 plaats gevonden, inclusief benodigde trainingen van de staf.
Gezien de grote behoefte aan informatie over en voorzieningen voor SRGR in gemeenschappen, heeft Mosaic een toenemend aantal workshops verzorgd, waaraan zowel mannen als vrouwen deelnamen.
Mosaic speelt in toenemende mate een rol op gebied van pleitbezorging i.v.m. geweld tegen vrouwen en SRGR, op lokaal, provinciaal, nationaal en internationaal niveau (o.a. UNGASS).

Lessen voor de organisatie 
De reorganisatie ingezet in 2008 heeft in 2009 geleid tot verdergaande afstemming en integratie van zorg en activiteiten op gemeenschapsniveau aangeboden door Mosaic. Het gaat hier om een betere integratie tussen rechtshulp en sociale- en gezondheidshulp. Tevens heeft decentralisatie geleid tot actievere betrokkenheid bij netwerken op gemeenschapsniveau en een verbeterd doorverwijssysteem, naar zowel de SRGR-kliniek van Mosaic, als naar andere organisaties.

Door de kwaliteit van het werk wordt Mosaic in toenemende mate als een leidende actor gezien op terrein van geweld tegen vrouwen en SRGR binnen Zuid-Afrika en daarbuiten. Toenemend
treedt zij op als actieve lobbyist op regionaal en international niveau. Een neveneffect is dat de werkdruk daarmee sterk verhoogd is en dat mogelijk in de toekomst meer keuzes gemaakt
zullen moeten worden.

Toolkit
In 2009 is de counselling toolkit voor mannelijke geweldplegers getest. Resultaten daarvan worden begin 2010 geëvalueerd en de toolkit afgemaakt.
Ter wille van effectieve hulpverlening aan daders van geweld is Mosaic tevens begonnen met bewustwordingsworkshops voor gemeenschapsleiders. Samenwerkingsverbanden met mannenorganisaties breidden zich uit.

De toolkit ter bestrijding van geweld tegen vrouwen bestaat uit counsellingshandboek en een trainings handleiding. De toolkit werd getest in een pilotproject in Indonesië en Zuid-Afrika. Hiervoor werd additionele deskundigheid op het gebied counselling van mannen ingezet.
Eind 2009 werd deze interventie genomineerd voor de PSO Innovatie Award 2010.
Partnerconsultaties resulteerden in een ‘linking and learning’ leerproces met als doel het verbeteren van de kwaliteit van de hulpverlening aan mannelijke geweldplegers binnen een
versterkte organisatie.

Lessen toolkit
Het ontwikkelen en uitvoeren van een hulpverleningsprogramma voor mannelijke geweldplegers door vrouwenorganisaties impliceert belangrijke organisatieveranderingen, met tevens implicaties voor de werkmethoden van WPF.

Plannen 2010
Begin 2010 worden de uitkomsten van de pilot geëvalueerd en verwerkt in de ‘Training en Counselling Manual’ als laatste stap naar het definitieve counsellingsprogramma voor daders van geweld. In 2010 wordt ingezet op verdere verspreiding van de zgn. ‘Male Counselling Toolkit’, en een aanvang gemaakt met verbetering van de ‘couple counselling’-interventies.

>> website Mosaic